الشيخ الصدوق ( مترجم : كمره اى )
تعريف الكتاب 5
كمال الدين وتمام النعمة ( فارسي )
بعلاوه در پايان و آغاز بابها هم اختلافى مشاهده مىشود چنانچه در نسخه مصحح داستان كعب الاحبار يهود كه در نسخه چاپى و بسيارى از نسخ موجود نيست و داستان سيف بن ذى يزن را تتمه باب سيزدهم دانسته و در نسخه چاپى داستان سيف ذى يزن را باب مستقلى شمرده است و چون اين باب بندى و شماره از نظر معنا چندان تأثيرى ندارد و در كتاب عنوان مقدمه اى نشده ما نظر مصحح نسخه چاپى را ترجيح داديم و باب غيبت ادريس را باب دوم شماره نهاديم و ما سبق را بعنوان باب غيبت آدم عليه السلام در نظر گرفتيم و به پيروى از مصنف عنوانى براى آن درج نكرديم مقدمه جلد دوم كتاب كمال الدين چاپ 1 رموز است يا حقايق آنچه مرحله ايمان را از عقائد عمومى و عادى ديگر جدا ميسازد و به پيروان خود روحيه مخصوص مى بخشد وسعت نظريست كه انسان را بيك سلسله امورنامرئى پاى بند مينمايد و اسباب و علل عادى و معمولى را تحت الشعاع قرار ميدهد و چون توجيه و فهم اين حقايق براى افكار عمومى آسان نيست اين سلسله امور را بعنوان معجزات يا كرامات يا امور ما فوق الطبيعه ناميده اند و مخصوصا در عموم اديان و تشريعات الهيه داراى فصل بخصوصى هستند و جزء برنامه تعليمات عاليه دين مقرر شده اند . در خقيقت اين فصل مخصوص يك آزمايش بزرگى است براى موضوع ايمان باطنى و عقيده معنوى كه اساس دينداريست و موضوع دين را از دستورات قانونى مدنى معمولى در طبقات مختلف بشرى جدا ميسازد وقتى تاريخ اجتماعى بشر را ورق مىزنيم براى رهبرى يك اجتماع بشرى بدستورات كلى و متعددى برخورد ميكنيم كه هر كدام در عصر خود و در نوع خود يك نحوه اداره اجتماع انسانى بوده اند . دستورات يا ساى چنگيز ، كد ناپلئون ، و كتابهاى ضخيم قوانين مدنى كه امروز در كشورهاى متعدد بزرگ و كوچك جهان معمول است و حافظ اجتماع هر دسته از مردم است همه داراى هدف مشتركى بوده اند كه اداره موقت يا دائم اجتماع جزئى يا كلى بشر باشد ولى هميشه در نيمه راه ماند اند و دچار كم و زياد و زوال گرديده اند ولى همه اين قوانين مختلف و گوناگون از روح معنويت كه خصيصه ايمان است عادى بوده . قرآن مجيد در تعليمات خود داراى يك سلسله امور معنويست كه شالوده ايمان و عقيده پيروان آن مىباشد و بطور فهرست وقتى ملاحظه كنى در سوره مباركه بقره داستان كشتن